Wpływ niedotlenienia mózgu po NZK na funkcje poznawcze – jak można je odzyskać?
Nagłe zatrzymanie krążenia, nazywane w skrócie NZK, stanowi jeden z najpoważniejszych stanów zagrożenia życia. Rozwój medycyny, a w jego ramach skuteczna resuscytacja i nowoczesne metody leczenia na szczęście dają szansę przeżycia tego krytycznego dla zdrowia i życia momentu, coraz większej liczbie pacjentów. Należy jednak pamiętać, że samo przywrócenie pracy serca to nie koniec drogi do zdrowia i dalszego życia, ale dopiero jej początek, a kluczowym aspektem jest tu hipoksja, czyli nagłe niedotlenienie mózgu, które może prowadzić do trwałych zaburzeń poznawczych i obniżenia jakości życia.
Dlaczego niedotlenienie powoduje uszkodzenie mózgu?
Mózg jest narządem wyjątkowo mocno wrażliwym na brak tlenu, a już po około trzech do pięciu minut niedokrwienia rozpoczyna się proces obumierania neuronów. Po nagłym zatrzymaniu krążenia natomiast często dochodzi do uszkodzenia mózgu po niedotlenieniu, w szczególności struktury mózgu odpowiedzialnej za pamięć i uczenie się, czyli tzw. hipokampa, ale także do powstania zaburzeń w korze przedczołowej, która jest odpowiedzialna za uwagę, planowanie i kontrolę zachowań, a także do wystąpienia dysfunkcji połączeń nerwowych, co w efekcie utrudnia koordynację i logiczne myślenie. Takie zaburzenia przekładają się na trudności w zapamiętywaniu nowych informacji, problemy z koncentracją i podzielnością uwagi, a także na spowolnienie procesów myślowych, drażliwość, obniżenie nastroju, a nawet zmiany osobowości.
Jakie funkcje poznawcze ulegają najczęściej osłabieniu po NZK?
Nawet połowa osób po nagłym zatrzymaniu krążenia doświadcza różnego stopnia zaburzeń neuropsychologicznych, które najczęściej dotyczą pamięci krótkotrwałej i roboczej, czyli pacjent zapomina, co przed chwilą usłyszał lub gdzie odłożył przedmiot, jak również funkcji wykonawczych, co przejawia się w trudnościach w planowaniu działań, rozwiązywaniu problemów czy podejmowaniu decyzji. Pojawiają się również kłopoty z uwagą i koncentracją, chory łatwo ulega rozproszeniu, a także szybko się męczy pod względem umysłowym. Myśli wolniej, ponieważ słabiej przetwarza informacje i ma też kłopot z przyswajaniem nowych treści. Pojawiają się również trudności w sferze emocjonalnej, a konkretnie w zakresie regulacji emocji, ponieważ dochodzi do silnych wahań nastroju, impulsywnych zachować czy objawów depresji. Pacjent doświadcza więc zaburzeń funkcji poznawczych.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Czy można odzyskać sprawność poznawczą utraconą w wyniku NZK?
Ze względu na wysoką zdolność mózgu do reorganizacji i tworzenia nowych połączeń nerwowych, co nazywa się neuroplastycznością, w wyniku stosowania odpowiedniej terapii, możliwe jest znaczące usprawnienie poznawczego funkcjonowania pacjentów. Kluczowa jest tu szybko podjęta i indywidualnie dobrana neurologiczna rehabilitacja osób z zaburzeniami funkcji poznawczych, w tym współpraca z neuropsychologiem, z którym pacjent wykonuje ćwiczenia pamięci, uwagi i logicznego myślenia, bierze udział w treningach komputerowych, które stymulują funkcje poznawcze, a także wykorzystuje techniki kompensacyjne. Kolejnym aspektem przywracania funkcji poznawczych jest fizjoterapia i aktywność ruchowa, ponieważ regularne wykonywanie ćwiczeń fizycznych poprawia dotlenienie mózgu, wspiera krążenie i sprzyja lepszemu funkcjonowaniu układu nerwowego. Bardzo cenna jest także terapia zajęciowa, gdzie pacjent uczy się na nowo organizowania codziennych czynności i odzyskiwania w ten sposób samodzielności w codziennych aktywnościach. A w przypadku, gdy niedotlenienie wpłynęło na zdolność mowy, to nieoceniona staje się pomoc logopedy.
Niekiedy wskazane jest też zastosowanie terapii farmakologicznej w postaci leków wspierających pamięć, koncentrację, ale także tych stabilizujących nastrój pacjenta. Nieocenione jest również wsparcie psychologiczne pomagające pacjentowi w akceptacji nowej sytuacji, nauce radzenia sobie z emocjami i budowaniu motywacji do systematycznej terapii.
I jeszcze jedna bardzo istotna kwestia – wsparcie bliskich w procesie odzyskiwania funkcji poznawczych. To bowiem rodzina i opiekunowie są kluczowym elementem procesu zdrowienia, dając największe wsparcie emocjonalne w czasie rehabilitacji osoby z zaburzeniami funkcji poznawczych po niedotlenieniu mózgu.
Niedotlenienie mózgu po NZK często zatem prowadzi do poważnych zaburzeń poznawczych, które mogą utrudniać samodzielne życie. Na szczęście jednak, dzięki nowoczesnym metodom rehabilitacji neurologicznej po niedotlenieniu mózgu, neuropsychologicznej oraz wsparciu bliskich możliwe jest odzyskanie wielu z utraconych tego typu funkcji. Kluczowy tu jest jednak czas, w połączeniu z systematycznością terapii i indywidualnym podejściem do pacjenta. Zatem utrata funkcji poznawczych nie musi być trwała, ponieważ mózg ma niezwykłą zdolność do regeneracji, a pacjent pod odpowiednią opieką specjalistów może odzyskać kontrolę nad swoim życiem.
Co mówią o nas nasi Pacjenci?
Zachęcamy także do zapoznania się z historiami naszych Pacjentów Historie pacjentów – Comfort Life
