Terapia zajęciowa jako wsparcie w codziennych czynnościach osób po udarze
Udar mózgu jest jednym z najbardziej niebezpiecznych, zagrażających życiu i zdrowiu schorzeń neurologicznych, a przy tym również jednym z najczęstszych. W jego następstwie mogą pojawić się znaczne trudności w codziennym funkcjonowaniu, ponieważ wiele osób po przebytym udarze zmaga się z ograniczeniami ruchowymi, problemami poznawczymi, a co za tym idzie – utratą samodzielności. Z tego też względu, jeden z kluczowych elementów rehabilitacji stanowi terapia zajęciowa po udarze, pomagająca pacjentom odzyskać zdolność wykonywania codziennych czynności i poprawić tym samym swoją niezależność i jakość życia.
Czym jest terapia zajęciowa i jakie metody są w niej stosowane?
Terapia zajęciowa stanowi jedną z form rehabilitacji, która ma na celu przywrócenie pacjentowi jak największej samodzielności w życiu codziennym, ale także społecznym czy zawodowym. Koncentruje się ona na rozwijaniu, utrzymywaniu bądź też przywracaniu u pacjenta neurologicznego zdolności do wykonywania różnych czynności poprzez odpowiednio dobrane zadania i aktywności. W przypadku pacjentów po przebytym udarze mózgu terapia taka ma na celu przede wszystkim przywrócenie zdolności do wykonywania podstawowych czynności w życiu codziennym, takich jak spożywanie posiłków, ubieranie się i higiena osobista, a następnie również samodzielne wykonywanie takich prac domowych jak sprzątanie czy przygotowywanie posiłków.
Jako proces wielotorowy i interdyscyplinarny, łączący elementy rehabilitacji ruchowej, terapii poznawczej oraz wsparcia psychologicznego, terapia zajęciowa wykorzystuje różnorodne techniki, które są zawsze dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta w danym momencie jego procesu powrotu do sprawności. Najczęściej stosowane metody wykorzystywane w tego typu terapii zajęciowej po udarze to:
- ADL – Activities of Daily Living czyli trening czynności dnia codziennego, kiedy to pacjent uczy się ponownie wykonywać podstawowe czynności – ubieranie się, jedzenie czy korzystanie z toalety. Co istotne, terapeuta dostosowuje sposób wykonywania tych działań do aktualnych możliwości pacjenta,
- ćwiczenia manualne i motoryczne – wykorzystywane w terapii zajęciowej z pacjentami po udarze, którzy mają problem z koordynacją ruchową i siłą mięśni. Wówczas dobierane są ćwiczenia poprawiające sprawność dłoni i palców, umożliwiające wykonywanie czynności niezbędnych w samodzielnym życiu – chwytanie przedmiotów, używanie sztućców czy zapinanie guzików.
- terapia sensoryczna – jest równie ważnym elementem terapii, ponieważ obejmuje działania wspierające odbudowę połączeń nerwowych poprzez stymulację zmysłów w drodze np. masażu, ćwiczeń dotykowych czy pracy z materiałami o różnej fakturze.
- poznawcza terapia zajęciowa z osobami po udarze – to ćwiczenia umysłowe, gry logiczne, rozwiązywanie problemów czy trening funkcji wykonawczych, które mogą znacząco poprawić sprawność poznawczą pacjenta po udarze czyli zmniejszyć jego problemy z pamięcią, koncentracją i orientacją przestrzenną.
- adaptacja środowiska – to równie ważny element terapii poudarowej, który wspiera pacjenta w samodzielności – specjaliści terapii zajęciowej pomagają dostosować otoczenie pacjenta do jego ograniczeń. Może się to przejawiać np. poprzez instalację uchwytów w łazience czy stosowanie specjalistycznych narzędzi ułatwiających wykonywanie codziennych czynności
- terapia rekreacyjna i społeczna – zajęcia z zakresu terapii zajęciowej mogą obejmować również aktywności rekreacyjne, takie jak malowanie, ogrodnictwo, muzyka czy zajęcia grupowe, które wspierają integrację społeczną i motywują pacjenta do aktywnego życia.
Dla kogo przeznaczona jest terapia zajęciowa i jakie niesie ze sobą korzyści?
Terapia zajęciowa po udarze mózgu jest szczególnie polecana tym osobom, u których wystąpiły trudności w wykonywaniu codziennych czynności, jak również u pacjentów z zaburzeniami ruchowymi, również w formie niedowładu. Uczestniczenie w takiej terapii wesprze także pacjentów zmagających się z problemami poznawczymi, takimi jak zaburzenia pamięci czy koncentracji, doświadczających problemów emocjonalnych, takich jak depresja czy lęk.
Korzyści płynące z terapii zajęciowej są nie do przecenienia. Przede wszystkim pozwala ona na poprawę samodzielności pacjenta, który uczy się, jak wykonywać codzienne czynności w sposób dostosowany do swoich możliwości. Wykonywane w jej ramach ćwiczenia wspierają odbudowę funkcji mięśni i poprawiają koordynację ruchową, wpływając korzystnie m.in. na mobilność chorego. Terapia zajęciowa stanowi także doskonałe wsparcie psychiczne, zmniejszając u pacjenta poczucie bezradności i poprawiając jego samopoczucie emocjonalne. Do tego dochodzą jeszcze ćwiczenia wspierające pamięć i koncentrację, co wpływa na poprawę funkcji poznawczych. To wszystko zaś przekłada się na lepszą jakość życia, powrót do życia społecznego i towarzyskiego, a także na większą samodzielność, która korzystnie wpływa na poczucie przez pacjentów własnej wartości i niezależności.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Kiedy występują przeciwwskazania do terapii zajęciowej?
Terapia zajęciowa jest bardzo skuteczną i wszechstronną metodą rehabilitacji pacjentów po udarze, jednak istnieją pewne przeciwwskazania do jej stosowania, a w tym przede wszystkim ostry stan choroby czyli pacjent w stanie krytycznym lub wymagający intensywnej opieki medycznej – wówczas oczywiście podjęcie tego typu aktywności terapeutycznej nie jest możliwe. Terapia nie jest prowadzona również u pacjentów wykazujących brak współpracy, czyli u osób z ciężkimi zaburzeniami świadomości lub głęboką demencją, które nie będą w stanie aktywnie uczestniczyć w zajęciach. Dotyczy to także pacjentów z głęboką depresją lub agresywnych, którzy mogą w pierwszej kolejności wymagać dodatkowego wsparcia psychologicznego, zanim terapia zajęciowa zostanie wdrożona do planu rehabilitacji poudarowej.
Terapia zajęciowa jest bardzo ważnym elementem procesu rehabilitacji osób po udarze mózgu, ponieważ ma wpływ na ich powrót do samodzielnego życia, dzięki przywracaniu umiejętności wykonywania codziennych czynności – bądź to przez ich reedukację, bądź naukę nowych sposobów ich wykonywania w obliczu posiadanych ograniczeń wynikających z choroby neurologicznej, jaka jest udar. A indywidualnie dobrane ćwiczenia pomagają nie tylko w fizycznym aspekcie powrotu do zdrowia, ale także psychicznym i społecznym, wspierając powrót do aktywności sprzed choroby.
Udział w profesjonalnej terapii zajęciowej po udarze mózgu, prowadzonej przez wykwalifikowanych terapeutów, jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zwiększenie samodzielności pacjentów po udarze, dając im szansę na odzyskanie kontroli nad własnym życiem.
Co mówią o nas nasi Pacjenci?
Zachęcamy także do zapoznania się z historiami naszych Pacjentów Historie pacjentów – Comfort Life
