Afazja po udarze mózgu – przyczyny, rodzaje i objawy, na które warto zwrócić uwagę
Afazja jest zaburzeniem mowy, które powstaje w następstwie uszkodzenia ośrodków językowych w mózgu, najczęściej w wyniku udaru. Osoby dotknięte tym zaburzeniem mogą mieć trudności z rozumieniem mowy, ale również formułowaniem wypowiedzi, czytaniem, pisaniem oraz nazywaniem przedmiotów i osób. W zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania schorzenia, a więc i rozległości uszkodzeń mózgu wywołanych przez udar, afazja po udarze może mieć zróżnicowane objawy – począwszy od łagodnych zaburzeń językowych po całkowitą utratę zdolności komunikacyjnych.
Czym jest afazja i jakie są jej przyczyny?
Afazja mowy po udarze to jeden z najczęstszych jego efektów, dotykający około jednej trzeciej pacjentów po epizodzie udarowym. Może powodować znaczne trudności w codziennym funkcjonowaniu, ponieważ wpływając na umiejętności komunikacyjne pacjenta, wpływa również na jego samoocenę oraz relacje społeczne. Udar mózgu jest najczęstszą przyczyną tego zaburzenia, ponieważ nierzadko prowadzi do uszkodzenia właśnie tych obszarów w mózgu, które są odpowiedzialne za mowę. Bez względu na typ udaru – czy jest to udar o charakterze niedokrwiennym, wynikającym z zablokowania tętnicy doprowadzającej krew do mózgu, czy też krwotocznym, czyli wywołanym pęknięciem naczynia krwionośnego w mózgu, obszarem w mózgu, najczęściej w jego wyniku uszkodzonym jest lewa półkula mózgu, a to właśnie tam u większości ludzi znajdują się struktury odpowiedzialne za język i mowę.
Jakie są rodzaje afazji i ich objawy?
Afazja po udarze mózgu nie jest zaburzeniem o jednolitym charakterze. Są różne rodzaje afazji po udarze, które różnią się od siebie nie tylko typem objawów, ale także stopniem nasilenia występujących w ramach afazji problemów językowych. Można mówić o afazji ruchowej, nazywanej również afazją Broki, kiedy to pacjent rozumie mowę, ale ma trudności z mówieniem. Jego wypowiedzi są powolne, niegramatyczne i zniekształcone. Temu typowi afazji może również towarzyszyć apraksja mowy czyli trudność w programowaniu ruchów narządów artykulacyjnych. Kolejny typ tego zaburzenia to afazja czuciowa nazywana afazją Wernickego, kiedy to pacjent nie ma problemu z płynnym mówieniem pod względem technicznym, jednak jego wypowiedzi są niezrozumiałe, zniekształcone i często zawierają słowa o niewłaściwym znaczeniu. Co więcej, osoba z takim typem afazji po udarze nie rozumie także, co mówią do niej inni. Połączeniem objawów obu powyższych typów afazji jest afazja mieszana, w przypadku której pacjent ma trudności z mówieniem, jak i rozumieniem języka. Najcięższą postacią tego zaburzenia jest natomiast afazja globalna, przejawiająca się niemal całkowitą utratą zdolności mówienia i rozumienia mowy. Warto wspomnieć o jeszcze jednym rodzaju afazji – amnestycznej, nazywanej też nominalną. Cierpiący na nią chory zachowuje płynność mowy i zdolność jej rozumienia, jednak ma trudności z nazywaniem przedmiotów i osób.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Jakie są rokowania w afazji?
Afazja po udarze rokowania jeśli chodzi o powrót do sprawności zależą od kilku czynników, jak stopień uszkodzenia mózgu i jego lokalizacja, jak również wiek pacjenta – młodsze osoby mają większą zdolność do regeneracji funkcji mózgowych oraz czas, a dokładnie szybkość rozpoczęcia rehabilitacji – im szybciej zostanie wdrożona terapia, tym większa szansa na poprawę i powrót do zdrowia. W efekcie podjętych działań rehabilitacyjnych niektóre osoby odzyskują mowę niemal całkowicie, inne wymagają długotrwałej rehabilitacji i mogą mieć trwałe trudności z komunikacją. Kluczowe znaczenie ma tu również odpowiednia terapia dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Na czym polega rehabilitacja w afazji?
Afazja po udarze rehabilitacja to długotrwały proces, który wymaga regularnej terapii i zaangażowania zarówno pacjenta, jak i jego bliskich. Plan rehabilitacji najczęściej obejmuje kilka różnych typów terapii, przy czym formą główną jest tu terapia logopedyczna. Specjalista dobiera ćwiczenia dostosowane do rodzaju zaburzeń, np. powtarzanie słów i zdań, trening rozumienia mowy oraz ćwiczenia artykulacyjne i fonetyczne, ale również naukę technik alternatywnej komunikacji, chociażby poprzez gesty czy symbole. W komunikacji w ramach codziennych czynności, np. w czasie zakupów czy wizyty u lekarza wsparciem jest terapia zajęciowa, natomiast terapia grupowa umożliwia ćwiczenie mowy w grupie, poprawiając umiejętności komunikacyjne pacjentów i pomagając im przełamywać barierę lęku przed rozmową.
We współczesnej rehabilitacji osób po udarze, w tym także w procesie leczenia afazji, stosuje się również nowoczesne technologicznie metody terapii, jak mikropolaryzacja mózgu (tDCS) polegająca na jego elektrycznej stymulacji jako wsparcia w regeneracji neuronów czy zastosowanie aplikacji mobilnych oraz programów komputerowych wspomagających naukę mowy w sposób interaktywny.
Bardzo ważne jest także odpowiednie wsparcie psychologiczne pacjenta, ponieważ afazja często prowadzi do frustracji i depresji. Terapia psychologiczna może pomóc pacjentowi w zaakceptowaniu nowej sytuacji i radzeniu sobie z problemami komunikacyjnymi.
Afazja po udarze mózgu jest więc poważnym zaburzeniem mowy, znacząco wpływającym na jakość życia pacjenta. Kluczowe znaczenie ma tu szybka diagnoza i objęcie pacjenta kompleksową terapią, również z wykorzystaniem nowoczesnych metod leczenia. Odpowiednio szybko podjęte leczenie afazji po udarze daje nadzieję na odzyskanie zdolności do efektywnej komunikacji i prowadzenia aktywnego życia społecznego czy zawodowego.
Co mówią o nas nasi Pacjenci?
Zachęcamy także do zapoznania się z historiami naszych Pacjentów Historie pacjentów – Comfort Life
