Rehabilitacja osób starszych – jak zadbać o mobilność kręgosłupa i stawów biodrowych
Proces starzenia się organizmu powoduje, że wielu seniorów doświadcza pogorszenia sprawności ruchowej, która najczęściej wynika z ograniczonej mobilności kręgosłupa oraz stawów biodrowych. I chociaż starzenie się to zjawisko naturalne, to może niestety prowadzić do utraty samodzielności, zwiększenia ryzyka upadków oraz obniżenia jakości życia. Rehabilitacja osób starszych, szczególnie w tym zakresie jest niezbędna dla poprawy ich funkcjonowania, przeciwdziałania dolegliwościom bólowym i wspierania codziennej aktywności.
Jaka jest specyfika problemów ruchowych u osób starszych?
Proces starzenia się pociąga za sobą liczne zmiany w układzie mięśniowo-szkieletowym. Zmniejsza się elastyczność tkanek miękkich, takich jak ścięgna, więzadła czy mięśnie, chrząstka stawowa ulega degeneracji, co prowadzi do zwyrodnień stawów biodrowych, zmniejsza się też gęstość kości pociągające za sobą ryzyko osteoporozy, a mięśnie posturalne i stabilizujące ulegają osłabieniu, w efekcie czego może dojść do pojawienia się wad postawy i bólu kręgosłupa. Zmniejsza się też z wiekiem zdolność regeneracji co przekłada się na wolniejsze gojenie urazów czy adaptację organizmu do obciążeń.
Tymczasem mobilność kręgosłupa oraz stawów biodrowych jest niezmiernie ważna jako fundamentów biomechanicznych ludzkiego ciała. To dzięki nim ciało jest stabilne i ma prawidłową postawę, ruchy są płynne i pozwalają na swobodne wykonywanie codziennych czynności. Te elementy także zapewniają odpowiedni rozkład sił podczas chodzenia, schylania się czy wstawania, jak również utrzymanie równowagi i zapobieganie upadkom.
Jak zadbać o mobilność kręgosłupa i stawów biodrowych za pomocą rehabilitacji?
Priorytetami w procesie rehabilitacji osób starszych są poprawa zakresu ruchomości kręgosłupa i bioder, wzmocnienie mięśni odpowiedzialnych za stabilizację i postawę, redukcja bólu i poprawa komfortu życia, jak również nauka prawidłowych wzorców ruchowych i ergonomii ruchu, zapobieganie upadkom i urazom, a w efekcie – podtrzymanie lub przywrócenie pacjentowi w starszym wieku samodzielności.
Wdrażane są w tym celu ćwiczenia rozciągające, ponieważ wraz z upływem czasu zarówno mięśnie, jak i więzadła stają się mniej elastyczne, a to ogranicza ogólną ruchomość. Regularne ćwiczenia rozciągające natomiast przywracają sprężystość tkanek i zwiększają zakres ruchu. Rozciągane są także mięśnie biodrowo-lędźwiowe, pośladkowe i tzw. tylnej taśmy nóg, wdraża się delikatne rotacje i zgięcia kręgosłupa oraz rozciąga mięśnie grzbietu i karku.
Kolejną istotną grupę ćwiczeń stanowią rehabilitacja osób starszych ćwiczenia wzmacniające, w szczególności wzmacniające mięśnie głębokie, które są odpowiedzialne za stabilizację kręgosłupa oraz mięśnie biodrowe. W ramach tych ćwiczeń pacjent wykonuje m.in. mostki biodrowe czy proste przysiady i ćwiczenia z gumami oporowymi.
Jedną z częstych przyczyn ortopedycznych problemów zdrowotnych osób starszych są upadki, które wynikają z zaburzeń równowagi i koordynacji. Aby minimalizować ryzyko takich upadków wdraża się takie ćwiczenia, jak stanie na jednej nodze z asekuracją, wykonywanie ćwiczeń na podłożu niestabilnym, np. na piłce rehabilitacyjnej czy ćwiczenia z użyciem kijków Nordic Walking. Dopełnieniem są tu natomiast masaże oraz terapia manualna, pomagające rozluźnić napięte mięśnie, poprawić ukrwienie i zmniejszyć ból. Żadne jednak ćwiczenia nie przyniosą efektów, jeśli będą wykonywane okazjonalnie. Niezwykle ważna jest tu bowiem systematyczność, w połączeniu z indywidualizacją terapii. Ćwiczenia powinny być wykonywane kilka razy w tygodniu, bo dopiero wówczas przyniosą wymierne efekty. Zawsze podstawą jest ich odpowiedni dobór przez fizjoterapeutę do stanu zdrowia, możliwości fizycznych i wieku pacjenta.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Jak jeszcze można dbać o zdrowie i mobilność seniorów?
Istotną kwestią jest także ergonomia codziennych czynności, stąd osoby w starszym wieku mogą potrzebować nauki prawidłowego podnoszenia się, siadania czy wstawania – jest to ergoterapia w rehabilitacji osób starszych. Trzeba także dbać o właściwą masę ciała u pacjentów, ponieważ nadwaga obciąża stawy biodrowe i kręgosłup. Z tego też względu warto wdrożyć odpowiednią, zbilansowaną dietę, wspierającą kości i stawy, a więc bogatą w wapń, witaminę D i składniki przeciwzapalne. Niewskazany jest też długotrwały bezruch, ponieważ to ruch sam w sobie stymuluje układ kostno-mięśniowy. A w przypadku występowania chorób przewlekłych pacjent musi być pod stałą opieką specjalisty.
Rehabilitacja ruchowa osób starszych z problemami z kręgosłupem i stawami biodrowymi to niezwykle ważna kwestia w drodze do zachowania mobilności i samodzielności seniora. Dzięki odpowiednio dobranym ćwiczeniom możliwe jest znaczne poprawienie jakości ich życia, poprzez zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz zapobieganie poważniejszym schorzeniom.
Co mówią o nas nasi Pacjenci?
Zachęcamy także do zapoznania się z historiami naszych Pacjentów Historie pacjentów – Comfort Life
