Ćwiczenia ogólnousprawniające dla pacjentów z problemami kręgosłupa i bioder
Problemy z kręgosłupem i stawami biodrowymi należą do najczęstszych dolegliwości układu ruchu i to nie tylko u osób starszych, ale i u coraz młodszych pacjentów. Dodatkowo mają nierzadko wspólne podłoże w postaci siedzącego trybu życia, złej postawy, przeciążeń lub urazów. Sposobem na przeciwdziałanie tym dolegliwościom, a także na ich leczenie są ćwiczenia ogólnousprawniające – poprawiające siłę mięśni, uelastyczniające tkanki i zwiększające stabilność biomechaniczną.
Dlaczego warto ćwiczyć przy problemach z kręgosłupem i biodrami?
Kręgosłup oraz stawy biodrowe to kluczowe elementy systemu ruchu, które wpływają na ludzką postawę i lokomocję. Współpracują ze sobą jako elementy jednego łańcucha funkcjonalnego, a ćwiczenia m.in. redukują ból poprzez wzmacnianie mięśni stabilizujących, co zmniejsza przeciążenia tkanek. Dodatkowo ćwiczenia ogólnousprawniające fizjoterapia zwiększają też zakres ruchu i zapobiegają przykurczom i sztywności, poprawiają stabilizację centralną, czyli tzw. core, co stanowi fundament dla zdrowego ruchu. Dodatkowo też przyspieszają regenerację po różnych urazach, operacjach lub też w przebiegu chorób zwyrodnieniowych, jak również minimalizują ryzyko konieczności operacji lub nawrotów bólu.
Takie ćwiczenia ogólnousprawniające indywidualne są zalecane dla osób z dolegliwościami bólowymi odcinka lędźwiowego, piersiowego lub szyjnego, pacjentów z dyskopatią, zwyrodnieniami czy rwą kulszową, jak również w chorobie zwyrodnieniowej bioder. Wskazaniem są też zabiegi endoprotezoplastyki, osłabienie mięśni odpowiadających za postawę, a także długotrwałe unieruchomienie. Dodatkowo, takie ćwiczenia ogólnousprawniające mogą stanowić doskonały element rehabilitacji przedoperacyjnej.
Jakie są rodzaje ćwiczeń ogólnousprawniających?
W ramach terapii ruchu wykonuje się ćwiczenia klasyfikowane do różnych grup. Są to ćwiczenia ogólnousprawniające rozciągające, które mają na celu przywrócenie elastyczności przykurczonych mięśni, takich jak biodrowo-lędźwiowe, dwugłowy uda, pośladkowy wielki, mięśnie grzbietu oraz mięśnie klatki piersiowej i obręczy barkowej. Przykładem tego typu ćwiczeń jest wykonywane w leżeniu na plecach przyciąganie jednego kolana do klatki piersiowej, przy drugiej nodze wyprostowanej. Działa to rozciągająco zarówno na biodro, jak i odcinek lędźwiowy.
Ćwiczenia wzmacniające, zarówno izometryczne, jak i dynamiczne służą budowaniu siły mięśni stabilizujących miednicę, kręgosłup oraz biodra. Wpływają na mięśnie głębokie brzucha, mięśnie pośladkowe, grzbietu oraz mięśnie czworogłowe uda. Jednym z tego typu ćwiczeń jest tzw. mostek biodrowy, który uaktywnia pośladki i dolną część grzbietu.
Ćwiczenia równoważne i stabilizacyjne wywierają duży wpływ na poprawę czucia głębokiego i koordynacji i może to być np. początkowo wykonywane z podparciem stanie na jednej nodze, unoszenie naprzemiennej ręki i nogi oraz ćwiczenia na piłce rehabilitacyjnej.
Ważne miejsce wśród ćwiczeń ogólnousprawniających zajmują te oddechowe i relaksacyjne, ponieważ napięcie emocjonalne często zwiększa dolegliwości bólowe kręgosłupa, a ćwiczenia oddechowe pomagają rozluźnić mięśnie głębokie, poprawić pracę przepony, która jest ważna w zakresie stabilizacji, jak również obniżyć poziom stresu.
Natomiast ćwiczenia funkcjonalne ogólnousprawniające to działania zbliżone do codziennych czynności i uczące prawidłowych wzorców ruchowych. Przykładem jest tu wstawanie z krzesła z użyciem odpowiednich grup mięśni, chodzenie po schodach z zachowaniem odpowiedniej postawy czy przysiady w różnych wersjach, wykonywane z asekuracją.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Jak wykonywać ćwiczenia ogólnoustrojowe w bezpieczny sposób?
Przed rozpoczęciem jakichkolwiek ćwiczeń konieczne jest skorzystanie z konsultacji fizjoterapeutycznych lub ortopedycznych, w szczególności, jeśli pacjent świeżo przebył uraz, jest po operacji bądź odczuwa silny ból. W trakcie wykonywania ćwiczeń nie można natomiast działać na siłę, w bólu – należy unikać doprowadzania do niego. Niezwykle istotna jest systematyczność i wykonywanie takich ćwiczeń od trzech do pięciu razy w tygodniu, przez około 20 do 30 minut dziennie, mając też na uwadze, że ważniejsza niż liczba powtórzeń jest ich jakość i technika wykonywania. Jeśli osłabione są mięśnie to dodatkowo należy stopniowo i powoli zwiększać obciążenie w trakcie ćwiczeń ogólnousprawniających, a przy tym nie zapominać o oddechu – ćwiczenia nie powinny być wykonywane na bezdechu.
Ćwiczenia ogólnousprawniające mają także aspekt psychofizyczny, pozytywnie wpływając na stan psychiczny pacjenta, ponieważ zmniejszają napięcie nerwowe i stres, poprawiają jakość snu, zwiększają motywację do rehabilitacji, jak również przywracają wiarę w sprawność fizyczną.
Ćwiczenia ogólnousprawniające dla dorosłych są więc podstawą rehabilitacji przy schorzeniach kręgosłupa i bioder, a ich celem jest nie tylko leczenie bólu, ale także przywrócenie prawidłowej funkcji ruchowej, zapobieganie nawrotom dolegliwości, a przede wszystkim w efekcie tych działań – poprawa jakości życia.
Co mówią o nas nasi Pacjenci?
Zachęcamy także do zapoznania się z historiami naszych Pacjentów Historie pacjentów – Comfort Life
