Czy rehabilitacja może być przyjemna? Motywujące formy aktywności ruchowej.
Szeroko pojęta rehabilitacja ruchowa jest przez wielu pacjentów postrzegana jako niewygodny i dający dyskomfort żmudny obowiązek, czasem bolesny, a przy tym monotonny i powodujący wyłącznie ograniczenia. Tymczasem współczesna rehabilitacja to nie tylko powtarzalne ćwiczenia, ale forma pomocy w powrocie do sprawności, w której aktywność ruchowa jest źródłem satysfakcji, radości i realnej zmiany jakości życia. Zatem czy rehabilitacja może być przyjemna? Oczywiście, jednak zależy to od wielu czynników, a w tym od właściwego doboru form terapii ruchowej, indywidualnego podejścia i umiejętnego budowania motywacji.
Dlaczego motywacja jest tak ważna w procesie rehabilitacji?
Skuteczność rehabilitacji nie jest uwarunkowana wyłącznie wiedzą specjalisty czy wykorzystywaniem nowoczesnego sprzętu wspierającego cały proces. Ważnym czynnikiem jest bowiem zaangażowanie pacjenta, ponieważ brak systematyczności i wiary w sens terapii spowoduje, że nawet najlepiej zaprojektowany program terapeutyczny nie przyniesie oczekiwanych efektów. Motywacja wpływa korzystnie na regularność ćwiczeń, zmniejsza lęk przed ruchem, poprawia tolerancję bólu, jak również wzmacnia poczucie sprawczości i kontroli nad ciałem. Dlatego współczesna rehabilitacja ruchowa skupia się na tworzeniu takich warunków, w których pacjent nie tylko ćwiczy, bo musi, ale chce to robić.
Jakie są motywujące formy aktywności ruchowej w rehabilitacji?
Tradycyjna rehabilitacja koncentrowała się przede wszystkim na powtarzalnych, schematycznych ćwiczeniach, a te szybko prowadziły do znużenia. Natomiast obecnie coraz częściej stosuje się podejście zadaniowe i funkcjonalne, zatem w miejsce izolowanych ruchów wprowadzana jest aktywna rehabilitacja ruchowa, która odzwierciedla realne sytuacje życiowe. Zatem zamiast ćwiczeń polegających na zginaniu i prostowaniu ręki czy nogi, pacjent sięga po przedmioty, wchodzi po schodach, jak również trenuje równowagę podczas symulowanych czynności dnia codziennego. Takie działania są po pierwsze bardziej skuteczne, a po drugie bardziej satysfakcjonujące i ciekawsze.
W tym celu więc wprowadza się np. terapię przez zabawę, co szczególnie sprawdza się w pracy z dziećmi, jednak może wspierać również dorosłych. Wykorzystuje się tu gry ruchowe, zadania realizowane na czas, a także rywalizację z samym sobą. Dzięki temu rehabilitacja przestaje być monotonna, a dodatkowo elementy zabawy obniżają poziom stresu, zwiększają spontaniczność ruchu oraz poprawiają koncentrację.
Jedną z najbardziej lubianych przez pacjentów form rehabilitacji ruchowej jest też hydroterapia, czyli trening w wodzie, ponieważ pozwala odciążyć stawy, redukuje ból i umożliwia wykonywanie ruchów niemożliwych do wykonania poza wodą. Ruch w wodzie często znacznie poprawia nastawienie pacjentów do całego procesu terapii.
Równie korzystny wpływ na motywację i przebieg procesu rehabilitacji ma muzyka i związany z nią rytm. Ćwiczenia wykonywane przy muzyce zwiększają płynność ruchów i koordynację, a także wpływają na nastrój. Rytm natomiast ułatwia wykonywanie sekwencji ruchowych, stymulując także ośrodki motoryczne w mózgu i zmniejszając również indywidualne odczuwanie zmęczenia. W przypadku rehabilitacji neurologicznej muzyka jest też nie tylko dodatkiem, ale wręcz narzędziem terapeutycznym.
Nie można też pominąć osiągnięć nowoczesnej technologii w służbie medycynie, w tym również rehabilitacji. Wirtualna rzeczywistość i inne rozwiązania cyfrowe pozwalają pacjentowi niejako przenieść się do świata gier, wykonywać zadania w atrakcyjnej oprawie wizualnej, jak również śledzić swoje postępy w czasie rzeczywistym, stanowiąc dla wielu chorych znaczący bodziec motywacyjny. Szczególnie gdy terapia staje się bardziej interaktywną grą, a nie procedurą medyczną.
Działanie wspierające motywację i czyniące rehabilitację mniej monotonną dają ćwiczenia w grupie. Powodują one bowiem poczucie wspólnoty i wsparcie, wspólne cele oraz obserwowanie postępów innych. To wszystko redukuje poczucie izolacji, buduje relacje i wzmacnia zaangażowanie, a w przypadku wielu pacjentów rehabilitacja grupowa staje się ważnym elementem życia społecznego.
W nowoczesnym podejściu do rehabilitacji, także fizjoterapeuta nie jest już tylko nadzorcą ćwiczeń, a mentorem, przewodnikiem i motywatorem. Umiejętność dostosowania form terapii do osobowości pacjenta, jego zainteresowań i stylu życia powoduje zaś, że rehabilitacja nabiera indywidualnego charakteru.
Rehabilitacja nie musi być więc przykrym obowiązkiem, a procesem, który daje satysfakcję, radość z ruchu i poczucie realnego wpływu na własne zdrowie. Odpowiednio dobrane, a przy tym motywujące formy aktywnej rehabilitacji sprawiają natomiast, że pacjent nie tylko ćwiczy, ale uczestniczy w terapii z autentycznym zaangażowaniem.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Co mówią o nas nasi Pacjenci?
Zachęcamy także do zapoznania się z historiami naszych Pacjentów Historie pacjentów – Comfort Life
