Dieta w dysfagii po udarze mózgu – jakie pokarmy wybierać, a których unikać?
Dysfagia będąca zaburzeniem połykania, stanowi częste powikłanie po przebytym udarze mózgu i może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych takich, jak odwodnienie, niedożywienie, a nawet zachłystowe zapalenie płuc. Odpowiednio dobrana w dysfagii dieta ze zmodyfikowaną konsystencją pokarmów oraz ścisłe postępowanie dietetyczno-rehabilitacyjne są tu zasadniczym elementem terapii i wpływają na bezpieczeństwo pacjenta, a także na jakość jego życia.
Na czym polega dysfagia po udarze?
Dysfagia przełyku bądź inny jej typ powstały w wyniku udaru pojawia się gdy uszkodzeniu ulegną te ośrodki w mózgu, które są odpowiedzialne za kontrolę mięśni biorących udział w połykaniu, czyli języka, gardła, krtani oraz przełyku. Zaburzenie to może objawiać się z różną siłą i w różnym zakresie – może dotyczyć trudności w połykaniu pokarmów stałych, jak i płynów, czy nawet śliny, a objawy mogą być subtelne, jak i bardzo wyraźne, wymagające bezzwłocznej konsultacji z lekarzem oraz neurologopedą.
Na czym polega dieta w dysfagii?
Dysfagia dieta dla pacjenta jest sposobem żywienia opartym na modyfikacji konsystencji i tekstury produktów spożywczych po to, aby ułatwić proces połykania oraz go zabezpieczyć. Wyróżnia się trzy główne poziomy trudności w połykaniu pokarmów, które determinują formę podania pokarmów. W przypadku dużych problemów i nasilonej dysfagii stosuje się dietę opartą o płyny o zagęszczonej konsystencji, jak kisiel, miód, budyń. Przy mniejszych zaburzeniach podaje się pokarmy rozdrobnione, miękkie lub przecierowe, m.in. w postaci puree, papek czy mięsa mielonego, a pacjentom z łagodną formą dysfagii – pokarmy półstałe i miękkie. W każdym rodzaju diety, dobranej do siły problemu, najważniejsze jest zapewnienie pacjentowi bezpieczeństwa, a więc przede wszystkim uchronienie go przed zakrztuszeniem, utrzymanie odpowiedniego nawodnienia organizmu i niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania poziomu składników odżywczych.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Skontaktuj się z nami
Jakie pokarmy włączyć do diety w dysfagii, a jakich unikać?
W diecie osoby cierpiącej na dysfagię można spotkać najczęściej gotowane warzywa i owoce podawane w formie przecierów, zup kremów czy musów, dobrze rozgotowane do miękkości i dodatkowo ugniecione kasze, ryż czy ziemniaki, mięsa i ryby mielone bądź w postaci pasztetów, pulpecików zmiksowanych na drobno. W diecie w dysfagii mogą znaleźć się także elementy nabiału, jak jogurty naturalne, budynie czy gładkie twarożki, zupy krem – gładkie, bez kawałków warzyw czy mięsa, a także desery w formie musów owocowych, kiślu czy zagęszczonych galaretek.
Ważna jest również wiedza samego pacjenta, jak i jego opiekunów i bliskich na temat produktów, które w takiej diecie nie powinny się pojawiać, a mianowicie pokarmy twarde i chrupkie, jak orzechy, sucharki czy skórka chleba, pokarmy lepkie i ciągnące się, jak np. masło orzechowe, karmel, sery topione, a także produkty z mieszanymi konsystencjami – zupy z makaronem, owoce z sokiem czy płatki z mlekiem. Dieta w dysfagii nie może także zawierać surowych warzyw i owoców, które mogłyby spowodować zakrztuszenie, jak również niezagęszczonych płynów, w postaci np. wody czy klarownych zup, które mogłyby łatwo powodować zachłyśnięcie.
Kiedy stosuje się dietę modyfikowaną po udarze mózgu?
Odpowiednio zmodyfikowaną dietę stosuje się bezpośrednio po udarze, jeśli zdiagnozowana zostanie dysfagia, ale także gdy w związku ze stanem pacjenta zachodzi ryzyko aspiracji pokarmu lub zachłystowego zapalenia płuc. Dieta wskazana jest w sytuacji, gdy pacjent ma trudności z przełykaniem śliny lub mówieniem, jak również w trakcie jego rekonwalescencji, gdzie dieta może być odpowiednio modyfikowana wraz z poprawą funkcji połykania. Dieta dysfagia stanowi nierozerwalny element powrotu do zdrowia w ramach terapii kompleksowej, prowadzonej we współpracy z neurologopedą, lekarzem prowadzącym czy dietetykiem klinicznym.
Właściwie dobrana konsystencja diety nie tylko zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia i powstania infekcji płuc, ale także zapewnia lepsze odżywienie organizmu i wsparcie jego regeneracji po udarze. Poprawia też komfort jedzenia i zwiększa samodzielność pacjenta, jednocześnie zmniejszając ryzyko, że konieczne będzie wprowadzenie żywienia dojelitowego. Terapia dysfagii, w tym dieta stanowi także wsparcie procesu neurorehabilitacji i terapii mowy.
Dieta w dysfagii po udarze mózgu to zatem nie tylko kwestia żywienia, ale także bezpieczeństwa i skutecznej rehabilitacji neurologicznej, a dobrze zaplanowana i kontrolowana może znacząco wpłynąć na poprawę funkcjonowania pacjenta, zmniejszyć ryzyko powikłań i przyczynić się do jego szybszego powrotu do zdrowia.
Co mówią o nas nasi Pacjenci?
Zachęcamy także do zapoznania się z historiami naszych Pacjentów Historie pacjentów – Comfort Life
